3 Eylül 2026 tarihli ve 33359 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan “Yatırım Projelerinin Stratejik Öncelik ve Teknik Değerlendirmesine Dair Tebliğde Değişiklik Yapılması Hakkında Tebliğ” ile yatırım projelerinin aracı bankalar kanalıyla yürütülen finansman programlarına başvurusu öncesinde Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından yapılan değerlendirme sürecinde önemli değişiklikler yapılmıştır.
Değişikliğin özü, mevcut Yatırım Projesi Teknoloji/Strateji Puanı Bildirim Belgesi (TSP Belgesi) uygulamasının yanına, imalat sanayine yönelik yatırım teşvik belgesi sahibi tüm yatırımcılara açık, 100 milyon TL’lik daha düşük bir yatırım eşiğine sahip ve teknik komite değerlendirmesi yerine nesnel puanlama esasına dayanan “Öncelikli Finansman Belgesi” adlı ikinci bir belge türünün eklenmesidir. Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girmiştir.
1. Özet
| Başlık | Açıklama |
|---|---|
| Düzenleme | Yatırım Projelerinin Stratejik Öncelik ve Teknik Değerlendirmesine Dair Tebliğde değişiklik |
| Yayım / yürürlük | 3 Eylül 2026 tarihli ve 33359 sayılı Resmî Gazete – yayımı tarihinde yürürlükte |
| Yeni belge | Öncelikli Finansman Belgesi (ÖFB) |
| Kimler başvurabilir | İmalat sanayine yönelik bir yatırım teşvik belgesine sahip yatırımcılar |
| Asgari yatırım tutarı | ÖFB: 100 milyon TL (Ar-Ge harcamaları dâhil) – TSP Belgesi: 1 milyar TL (değişmedi) |
| Özkaynak şartı | ÖFB için aranmıyor; TSP Belgesi için 50 milyon TL özkaynak / ödenmiş sermaye şartı devam ediyor |
| Değerlendirme | Ek-5 programları: değerlendirme yapılmaksızın belge; diğerleri: Ek-6 puanlama, 50 ve üzeri puan |
| Başvuru kanalı | Bakanlıkça oluşturulan elektronik portal |
| Sınırlamalar | Aynı anda yalnızca bir finansman programına başvuru; teşvik belgesi kapsamında ayrıca faiz/kâr payı desteği verilmez |
2. Düzenlemenin Arka Planı
26 Kasım 2023 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan ana Tebliğ, stratejik öncelikli ürünlerin üretimine, kritik teknoloji alanlarına ve kritik hammaddelere yönelik büyük ölçekli yatırım projelerinin, aracı bankalar aracılığıyla kullandırılan uzun vadeli finansman programlarına erişimini düzenlemektedir. Bu sistemde yatırımcı, aracı bankaya başvurmadan önce projesini Sanayi ve Teknoloji Bakanlığına sunmakta; Teknik Komite tarafından yapılan puanlama sonucunda düzenlenen TSP Belgesi, bankaya yapılacak kredi başvurusunun ön koşulunu oluşturmaktadır.
TSP Belgesi için 1 milyar TL asgari yatırım tutarı ve 50 milyon TL özkaynak şartı öngörülmesi, programı fiilen sınırlı sayıda büyük ölçekli projeye açık kılmaktaydı. Yeni Tebliğ ile bu yapı korunmakla birlikte, imalat sanayine yönelik orta ölçekli yatırımların da nesnel kriterlere göre önceliklendirilerek finansmana erişebilmesini sağlayan ikinci bir kanal açılmıştır.
3. Öncelikli Finansman Belgesi
3.1. Tanım
Tebliğin tanımlar maddesine eklenen (k) bendine göre Öncelikli Finansman Belgesi; Bakanlık tarafından belirlenmiş öncelik kriterlerine göre, finansman programlarına başvuran projeler için kredi tahsisatının yapılmasının uygun olduğunu gösteren belgedir. Belge, tıpkı TSP Belgesi gibi, aracı bankaya yapılacak finansman başvurusunun ön şartı niteliğindedir; kredi tahsisi kararı ise aracı bankanın kendi değerlendirmesine tabidir.
3.2. Başvuru yapabilecek yatırımcılar
TSP Belgesi başvuruları bakımından mevcut kapsam esas itibarıyla korunmuştur. Buna göre TSP Belgesi için, (a) 9903 sayılı Cumhurbaşkanı Kararında tanımlanan Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi veya 2016/9495 sayılı Yatırımlara Proje Bazlı Devlet Yardımı Verilmesine İlişkin Karar kapsamında teşvik belgesi sahibi olanlar ile (b) Stratejik Öncelikli Ürün Listesi (Ek-1), Teknoloji Alanları Listesi (Ek-2) veya Kritik Hammadde Listesi (Ek-3) kapsamındaki projeler için teşvik belgesi sahibi olan yatırımcılar başvurabilmektedir.
Öncelikli Finansman Belgesi için ise başvuru şartı çok daha geniş tutulmuş ve imalat sanayine yönelik herhangi bir yatırım teşvik belgesine sahip olmak yeterli sayılmıştır. Ek-1, Ek-2 veya Ek-3 listelerinde yer alma zorunluluğu bulunmamaktadır.
3.3. Yatırım tutarı ve özkaynak eşikleri
Başvuru tarihi itibarıyla Ar-Ge harcamaları dâhil öngörülen toplam yatırım tutarının TSP Belgesi başvurularında en az 1 milyar TL, Öncelikli Finansman Belgesi başvurularında ise en az 100 milyon TL olması gerekmektedir. Son verilen mali yıl bilançosundaki özkaynak veya ödenmiş sermaye tutarının en az 50 milyon TL olması koşulu yalnızca TSP Belgesi başvuruları için aranmaya devam edecek olup Öncelikli Finansman Belgesi için böyle bir şart öngörülmemiştir.
| Kriter | TSP Belgesi | Öncelikli Finansman Belgesi |
|---|---|---|
| Teşvik belgesi | Kalkınma Hamlesi / proje bazlı teşvik veya Ek-1, Ek-2, Ek-3 kapsamı | İmalat sanayine yönelik herhangi bir yatırım teşvik belgesi |
| Asgari yatırım tutarı (Ar-Ge dâhil) | 1.000.000.000 TL | 100.000.000 TL |
| Asgari özkaynak / ödenmiş sermaye | 50.000.000 TL | Aranmıyor |
| Değerlendirme | Teknik Komite puanlaması | Ek-5: doğrudan belge; diğerleri: Ek-6 puanlama (≥ 50 puan) |
| Stratejik stok yatırımı | Teknik Komite uygun görürse proje büyüklüğüne dâhil edilebilir | Hüküm yok |
Dolayısıyla 1 milyar TL’lik mevcut eşik kaldırılmamış; Öncelikli Finansman Belgesi için ayrı ve daha düşük bir başvuru eşiği tanımlanmıştır.
3.4. Teşvik belgesi düzenlenmeden önce başvuru
Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi veya Yatırımlara Proje Bazlı Devlet Yardımı Verilmesine İlişkin Karar kapsamında davet mektubu verilenler ile destek kararı alınmış projeler için, teşvik belgesi henüz düzenlenmemiş olsa dahi başvuru yapılabilmesi ve ön başvurunun değerlendirilmesi mümkün hale getirilmiştir. Bu projelerde kesin başvuru değerlendirmesi teşvik belgesi düzenlendikten sonra yürütülecektir. Yatırım teşvik mevzuatı kapsamındaki desteklerden yararlanma imkânı bulunmayan yatırımcıların Ek-1, Ek-2 ve Ek-3 kapsamındaki projeler için teşvik belgesi olmaksızın başvurabilmesine ilişkin mevcut imkân ise korunmuştur.
4. Değerlendirme Sistemi
4.1. Ek-5 kapsamındaki yatırımlar: ek değerlendirme yapılmaksızın belge
Öncelikli Finansman Belgesi başvurularında, TSP Belgesi için öngörülen Teknik Komite puanlaması ve buna bağlı değerlendirme süreci uygulanmayacaktır. Tebliğe eklenen Ek-5’te sayılan teşvik programları kapsamında düzenlenmiş teşvik belgesine sahip yatırımlar için herhangi bir ek değerlendirme yapılmaksızın Öncelikli Finansman Belgesi düzenlenecektir. Ek-5’te yer alan programlar şunlardır:
- 2016/9495 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Yatırımlara Proje Bazlı Devlet Yardımı Verilmesine İlişkin Karar kapsamındaki proje bazlı teşvik uygulaması,
- 9903 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı kapsamındaki Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi uygulaması (Teknoloji Hamlesi Programı, Yerel Kalkınma Hamlesi Programı ve Stratejik Hamle Programı),
- Mülga 2012/3305 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı kapsamında tanımlanan stratejik yatırımların teşviki uygulaması.
4.2. Diğer başvurular: Ek-6 puanlama ve 50 puan eşiği
Ek-5 kapsamına girmeyen imalat sanayi yatırımları için Ek-6’da yer alan kriterlere göre puan hesaplanacak ve 50 veya üzerinde puan alan yatırımlar için Öncelikli Finansman Belgesi düzenlenecektir. Toplam 100 puan üzerinden değerlendirilen kriterler aşağıdaki gibidir:
| Etki boyutu | Değerlendirme kriteri | Puan |
|---|---|---|
| Proje katma değer potansiyeli | İmalat Sanayi Öncelikli Yatırımlar Teşvik Belgesine sahip olmak | 20 |
| Orta-yüksek ve yüksek teknoloji listesinde olmak | 10 | |
| Verimlilik ve sektörel etki | Yatırımın sektörünün kapasite kullanım oranının %75 ve üzerinde olması | 10 |
| Yatırım cinsinin modernizasyon veya tevsi olması | 10 | |
| Ekonomiye hızlı katkı | Yatırımın %20’nin üzerinde tamamlanması (YMM raporu ile) | 10 |
| İhracat/ciro oranının son 3 yıl ortalamasının %10’un üzerinde olması | 10 | |
| OSB ya da endüstri bölgesinde yer almak | 10 | |
| Firma Ar-Ge yetkinliği | Ar-Ge ya da tasarım merkezine sahip olmak; teknoparkta şubeye sahip olmak; son 5 yılda başarıyla tamamlanmış TÜBİTAK projesine sahip olmak; son 5 yılda en az bir patenti tescil edilmiş olmak (bu kriterlerden herhangi biri) | 20 |
Puanlama tablosunun yapısı dikkate alındığında, Ek-6 kapsamındaki bir yatırımın 50 puan eşiğini aşabilmesi için tek bir kriterin yeterli olmadığı, en az üç, çoğu durumda dört kriterin birlikte sağlanması gerektiği görülmektedir. İmalat Sanayi Öncelikli Yatırımlar Teşvik Belgesi (20 puan) ile Ar-Ge yetkinliği kriterlerinden biri (20 puan) birlikte sağlandığında, 10 puanlık kriterlerden yalnızca birinin eklenmesi eşiğin aşılması için yeterli olmaktadır.
4.3. Program limitlerinin dolması ve sıralama
Finansman Programının sona ermesi, durdurulması veya programa tahsis edilen limitlerin dolması halinde yapılan duyuru kapsamında başvuru alınmasına son verilecektir. Gerektiğinde, puanlaması yapılmış mevcut Öncelikli Finansman Belgesi başvuruları puana göre sıralanarak yüksek puandan başlamak suretiyle değerlendirilebilecektir. Bu hüküm, 50 puan eşiğinin aşılmasının tek başına kredi tahsisini garanti etmediğini; limit kısıtı halinde puanın aynı zamanda bir sıralama ölçütü olarak kullanılacağını göstermektedir.
5. Diğer Hükümler
- Tek programa başvuru: Tebliğ kapsamında aynı anda birden fazla Finansman Programı için teknik değerlendirme süreci yürütülmesi halinde yatırımcılar bu programlardan yalnızca birine başvurabilecektir.
- Faiz / kâr payı desteği mükerrerliği: Finansman Programından yararlanan yatırımcılara, söz konusu finansman kullanımından doğan faiz veya kâr payı ödemeleri için ilgili teşvik belgesi kapsamında ayrıca faiz veya kâr payı desteği sağlanmayacağına ilişkin mevcut düzenleme korunmuştur.
- Elektronik başvuru: Bakanlık değerlendirmesine yönelik başvurular Bakanlıkça oluşturulan elektronik portal üzerinden yapılacaktır.
- Bankaya başvuru: Yatırımcılar, Bakanlık değerlendirmesini müteakip alacakları TSP Belgesi veya Öncelikli Finansman Belgesi ile birlikte aracı bankaya finansman başvurusu yapacaktır.
6. Değerlendirmemiz
6.1. Uygulama açısından
Düzenleme, 1 milyar TL’lik eşik nedeniyle finansman programlarının dışında kalan orta ölçekli imalat sanayi yatırımları için önemli bir fırsat yaratmaktadır. Özellikle Ek-5 kapsamındaki teşvik programlarından (Kalkınma Hamlesi, proje bazlı teşvik, stratejik yatırım) yararlanan yatırımcılar, herhangi bir puanlama sürecine girmeksizin belge alabilecek; bu yatırımcılar için Öncelikli Finansman Belgesi yalnızca şeklî bir başvuru aşaması haline gelecektir.
Ek-6 puanlamasına tabi yatırımcılar bakımından ise başvuru öncesinde bir “puan simülasyonu” yapılması ve eksik kalan kriterlerin başvuru tarihine kadar tamamlanıp tamamlanamayacağının değerlendirilmesi önem taşımaktadır. Yatırım cinsinin (komple yeni, tevsi, modernizasyon) teşvik belgesinde nasıl tanımlandığı, yatırımın orta-yüksek/yüksek teknoloji listesindeki konumu ve yatırım yeri gibi unsurlar belgede yer alan bilgilere göre değerlendirileceğinden, teşvik belgesi ile başvuru dosyasının tutarlılığı sağlanmalıdır.
Yatırımın %20’nin üzerinde tamamlandığının YMM raporu ile tevsiki 10 puan değerindedir. Bu tespit, teşvik belgesi kapsamında gerçekleştirilen harcamaların yatırım listesindeki kalemlerle eşleştirilmesini, fatura, gümrük beyannamesi ve ödeme belgelerine dayalı fiili gerçekleşme oranının hesaplanmasını gerektirdiğinden, raporun başvuru takvimi dikkate alınarak zamanında planlanması gerekmektedir.
6.2. Vergisel ve mali açıdan
- Faiz desteğinden vazgeçme kararı: Finansman Programından yararlanılması halinde teşvik belgesindeki faiz veya kâr payı desteği kullanılamayacaktır. Bu nedenle program kapsamındaki kredinin maliyeti ile teşvik belgesi kapsamındaki faiz desteğinin bugünkü değeri karşılaştırılarak hangi seçeneğin daha avantajlı olduğu, kredi tutarı, vade ve faiz oranı bazında hesaplanmalıdır.
- Yatırım dönemi faizleri: Program kapsamında kullanılan kredilerin yatırım dönemine isabet eden faiz ve kur farkları, VUK md. 262 ile 163 ve 334 sıra numaralı VUK Genel Tebliğleri uyarınca iktisadi kıymetin aktifleştirildiği dönem sonuna kadar maliyete eklenmeli; sonraki dönemlere ait olanlar ise maliyete eklenebilecek veya doğrudan gider yazılabilecektir. Bu tercih amortisman süresi ve indirimli kurumlar vergisi hesaplamalarını etkilemektedir.
- Finansman gider kısıtlaması: Yabancı kaynakları özkaynaklarını aşan işletmelerde, KVK md. 11/1-i uyarınca yatırımın maliyetine eklenenler hariç finansman giderlerinin %10’u kanunen kabul edilmeyen gider olarak dikkate alınacaktır. Kredi tutarının belirlenmesinde bu etki hesaba katılmalıdır.
- Damga vergisi: 488 sayılı Damga Vergisi Kanununa ekli (2) sayılı tablonun IV/23 numaralı fıkrası uyarınca bankalarca kullandırılan kredilere, bunların teminatlarına ve geri ödenmelerine ilişkin kâğıtlar damga vergisinden istisnadır. Yatırım teşvik belgesi kapsamındaki yatırımlara ilişkin sözleşmeler için aynı tablonun IV/43 numaralı fıkrasındaki istisna da ayrıca değerlendirilmelidir.
- İndirimli kurumlar vergisi ile ilişki: Finansman Programından yararlanılması, teşvik belgesi kapsamındaki vergi indirimi, KDV istisnası ve gümrük vergisi muafiyeti gibi diğer destek unsurlarını etkilememektedir; mükerrerlik yasağı yalnızca faiz/kâr payı desteği ile sınırlıdır.
6.3. Örnek
Örnek: Kocaeli’de bir organize sanayi bölgesinde faaliyet gösteren (A) A.Ş., mevcut tesisinde 250 milyon TL tutarında tevsi yatırımı için bölgesel teşvik belgesi almıştır. Şirketin bünyesinde tescilli bir Ar-Ge merkezi bulunmakta, son üç yıl ihracat/ciro oranı ortalaması %8 düzeyinde kalmaktadır. Yatırım Kalkınma Hamlesi kapsamında olmadığından Ek-6 puanlamasına tabidir: tevsi yatırımı 10 puan, OSB’de yer alma 10 puan ve Ar-Ge merkezi 20 puan olmak üzere toplam 40 puan hesaplanmakta ve 50 puan eşiği aşılamamaktadır. Şirket, yatırımın %20’sinden fazlasını gerçekleştirdikten sonra YMM raporu ile tevsik ettiğinde 10 puan daha kazanarak 50 puana ulaşacak ve Öncelikli Finansman Belgesi alabilecektir. Bu durumda başvuru zamanlaması, gerçekleşme oranının %20’yi aştığı tarihe göre planlanmalıdır.
7. Yapılması Gerekenler
| No | Aksiyon | Sorumlu / Zaman |
|---|---|---|
| 1 | Mevcut ve planlanan yatırımların teşvik belgesi türü, yatırım cinsi ve tutarı bakımından Ek-5 / Ek-6 kapsamı açısından sınıflandırılması | Yatırımcı – hemen |
| 2 | Ek-6 kapsamındaki yatırımlar için puan simülasyonu yapılması ve eksik kriterlerin tamamlanabilirliğinin değerlendirilmesi | Yatırımcı / danışman |
| 3 | Öngörülen toplam yatırım tutarının (Ar-Ge dâhil) 100 milyon TL eşiğini sağladığının teşvik belgesi ile uyumlu biçimde tevsiki | Yatırımcı |
| 4 | Yatırım gerçekleşme oranının %20’yi aştığı tarihin belirlenmesi ve YMM raporunun planlanması | Yatırımcı / YMM |
| 5 | Program kredisi ile teşvik belgesi faiz desteğinin karşılaştırmalı maliyet analizi | Mali işler / danışman |
| 6 | Aynı anda yürütülen finansman programları arasında tercih yapılması | Yatırımcı – başvuru öncesi |
| 7 | Kredi faizlerinin aktifleştirilmesi ve finansman gider kısıtlaması etkisine ilişkin muhasebe politikasının belirlenmesi | Mali işler |
| 8 | Elektronik portal üzerinden Bakanlık başvurusu, belge alındıktan sonra aracı bankaya finansman başvurusu | Yatırımcı |
Bu sirkülerde yer alan açıklamalar genel nitelikte olup, somut olaylara uygulanmasında yatırımın niteliği, teşvik belgesi içeriği ve finansman programının şartları ayrıca değerlendirilmelidir.
Saygılarımızla,
Aydın KOCA
YMM, Partner
Tebliğin tam metnine aşağıdaki bağlantıdan ulaşabilirsiniz:
Bilgilendirme: Bu sirküler, Koca Denetim ve Yeminli Mali Müşavirlik A.Ş. tarafından müşterilerini ve iş ortaklarını mevzuat değişiklikleri hakkında bilgilendirmek amacıyla hazırlanmıştır. İçerdiği bilgiler genel nitelikte olup belirli bir konuya ilişkin görüş veya tavsiye niteliği taşımaz. Sirkülerde yer alan bilgilere dayanılarak karar alınmadan önce şirketimizden profesyonel destek alınmasını öneririz. Sirkülerin izinsiz olarak çoğaltılması ve dağıtılması yasaktır.